جرش « 1 » : شهري ميانه حال با نخلستان است در حالي كه يمن كم نخل مىباشد . نجران : مانند جرش است وهر دو از صعده كمترند ، وهر چرم كه مىبينى از اين شهرهاى [ سه‌گانه ] است . سبا « 2 » : شهري در پشت اينها ( معافر وحميرى ) است . آبادان است ولى كم درآمد است .

--> ( 1 ) أبو الفدا ، پ : 130 - 131 . ( 2 ) سبا به همهء سرزمين جنوب عربستان نيز گفته شود كه بر ساحل محيط هند است . اين سرزمين در دو سدهء پيشين وپسين يورش عرب مركز ارتباط بازرگانى وفكرى هند وإيران با آفريقا مىبوده ومدتها در اشغال إيران قرار داشت وبه مركز انديشه‌هاى هند وإيراني بدل شده بود . توحيد اشراقي وپان‌ته‌ئيزم هندى از اين سرزمين در جزيرة العرب پخش مىگرديد وبا توحيد عددي توراتى مردم شمال در كشاكش مىبود تا آنكه انديشه‌هاى تركيبي ودو رگه در آن ميان پديد آمد . سريانيان وديگر ملتهاى سامى شمال شبه جزيرهء عرب ، كساني را كه داراى انديشهء هند وإيراني بودند برسابا مىناميدند . اين كلمه پس از يورش عرب به ابن سبا وسبائى ترجمه شد . داستانهائى كه نمودار داد وستد وهمكارى دو تمدن وفرهنگ خداشناسى هندى يمنى با يهودي فلسطينى وپيدايش فرهنگ دو رگهء اسلام است به صورت ازدواج پادشاه يهود با ملكهء سبا كه مهرپرست بود در قرآن 27 : 20 - 44 آمده است وسورهء 34 قرآن نيز بنام سبا مىباشد . وبه صورت عهدنامه‌اى ميان عربهاى شمال وعربهاى جنوب با ميانجىگرى علي ( ع ) در نهج البلاغة 2 : 74 نيز ديده مىشود . قهرمانان برخى از داستانهاى عرفانى ابن سينا وسهروردى نيز مردانى از يمن ( سبا ) هستند كه به مغرب مىروند ورسالت گنوسيزم را تبليغ مىكنند . پانوشت 4 ص 128 نيز ديده شود . مركز دوم براي داد وستد وآميزش عقايد سامى با انديشهء هند وإيراني بين النهرين بوده كه در عنوان سرزمين اقور خواهد آمد .